Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de otizm vakaları adeta bir sessiz çığ gibi büyüyor. Psikolog Feridun Özdeş, korkutan tabloyu verilerle gözler önüne serdi. 1985 yılında her 2500 çocuktan birinde görülen otizm, günümüzde her 31 çocuktan birine kadar yükselmiş durumda. Türkiye'de sadece 2025 yılında 13 bin çocuğa yeni tanı konulurken, son beş yılda bu rakam toplamda 95 bine ulaştı. Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre ise 428 bin çocuk eğitim alıyor; ancak tüm yaş grupları dahil edildiğinde ülkemizdeki otizmli birey sayısının 1 milyonu bulduğu tahmin ediliyor.
NEDEN BU KADAR HIZLI ARTIYOR?
"Salgın mı yaşanıyor?" sorusuna yanıt veren Özdeş, artışın temel nedenlerini tanı kriterlerinin değişmesine, erken taramaların artmasına ve ailelerin bilinçlenmesine bağlıyor. Ancak çevresel faktörlere de dikkat çekiyor: Sosyal izolasyon, akran eksikliği ve yoğun ekran kullanımı, genetik yatkınlığı olan çocuklarda otizmin şiddetini artırıyor. Özdeş, "Ekran otizm yapmaz ama belirtileri derinleştirir; erken dönemde çocuklara kesinlikle ekran verilmemeli" uyarısında bulunuyor.
AŞILAR HAKKINDA YANLIŞ BİLİNENLER VE TEK GERÇEK TEDAVİ
Toplumda sıkça tartışılan "Aşılar otizm yapar mı?" sorusuna bilimsel bir netlikle yanıt veren Özdeş, araştırmaların aşı ile otizm arasında hiçbir bağ kuramadığını, sadece belirtilerin ortaya çıktığı yaş ile aşı takviminin çakıştığını ifade etti. Mucizevi bir ilaç veya gen tedavisi beklentisi içinde olan ailelere ise acı ama gerçek bir hatırlatma yaptı: "Otizmin tek ve en etkili tedavisi, yoğun ve erken başlayan nitelikli özel eğitimdir."
