"Neden ayrılamıyorum?", "Bu ilişki beni bitiriyor ama çıkamıyorum" cümleleri, 1001 Terapist platformunun kurucusu ve Uzman Klinik Psikolog Emre Gökçeoğlu'nun en sık duyduğu şikayetler arasında. Gökçeoğlu, toksik ilişki nedir? sorusuna cevap ararken, bu ilişkilerin neden bu kadar bağlayıcı olduğunu ve nasıl kurtulunabileceğini anlattı. "Toksik ilişkiler bir bağımlılık türüdür. Madde bağımlılığı gibi, kişi zararlı olduğunu bilir ama bırakamaz" diyen Gökçeoğlu, bu kısır döngüyü kırmanın yollarını paylaştı.
Gökçeoğlu'na göre, toksik ilişkiden kurtulmak çoğu zaman profesyonel destek gerektirir. "Bu süreci yalnız yürütmek çok zor. Destek almak cesaret gerektirir ama şarttır."
Toksik ilişkiyi tanımak
İlk adımın farkındalık olduğunu söyleyen Gökçeoğlu, "Birçok insan ilişkisinin toksik olduğunu kabul etmekte zorlanıyor. 'Belki ben abartıyorum', 'O aslında iyi biri' diye düşünüyorlar" diyor.
Toksik ilişki testi gibi araçların bu farkındalıkta yardımcı olabileceğini belirten Gökçeoğlu, temel belirtileri sıralıyor. "Sürekli eleştiri, kontrol, manipülasyon, gaslighting, izolasyon, duygusal veya fiziksel şiddet. Bunlar varsa ilişki toksiktir."
Travma bağı
Toksik ilişkilerden ayrılamama nedenini açıklayan Gökçeoğlu, "Travma bağı oluşuyor. Kötü muamele ile iyi anlar arasında gidip gelmek, güçlü bir bağımlılık yaratır. Kişi 'Belki tekrar o iyi günlere döneriz' umuduyla kalır" diyor.
Gökçeoğlu'na göre, bu durum özellikle narsistik partnerlerde görülür. "Önce idealleştirme, sonra değersizleştirme, sonra tekrar idealleştirme. Bu döngü kişiyi esir alır."
Özgüven erozyonu
Toksik ilişkilerin özgüveni nasıl yok ettiğini anlatan Gökçeoğlu, "Sürekli eleştiri, küçümseme ve suçlama, kişinin kendine olan inancını bitirir. 'Ben hiçbir şey yapamam, kimsem olmaz' düşüncesi yerleşir" diyor.
Gökçeoğlu, bu durumun ayrılmayı zorlaştırdığını vurguluyor. "Özgüveni tükenmiş kişi, 'Başka kimse beni istemez, yalnız kalamam' diye düşünür. Oysa bu yalan."
Ayrılma kararı
Karar verme sürecini anlatan Gökçeoğlu, "Ayrılma kararı bir anda verilmez. Önce içinizde bir ses başlar: 'Artık yeter.' O sesi dinleyin" diyor.
Gökçeoğlu, kararın net olması gerektiğini vurguluyor. "Kararsızlık ilişkiyi uzatır. Bir kez karar verdiyseniz, ona sadık kalın. Geri dönüşler döngüyü başa sarar."
Destek sistemi oluşturmak
Yalnız ayrılmanın zor olduğunu söyleyen Gökçeoğlu, "Güvendiğiniz arkadaşlarınıza, ailenize söyleyin. Destek sisteminizi güçlendirin. Yalnız değilsiniz" diyor.
Gökçeoğlu'na göre, toksik partner çoğunlukla kişiyi izole etmiştir. "Önce kaybettiğiniz sosyal bağlantılarınızı yeniden kurmalısınız. Bu hem duygusal destek hem de pratik yardım sağlar."
Profesyonel yardım
Terapi almanın kritik önem taşıdığını vurgulayan Gökçeoğlu, "Toksik ilişkiden kurtulmak travma sonrası iyileşme sürecidir. Bunu profesyonel olmadan yönetmek çok zor" diyor.
Gökçeoğlu, terapide neler yapıldığını açıklıyor. "Özgüveninizi yeniden inşa ediyoruz, sınır koyma becerilerini geliştiriyoruz, travmayı işliyoruz. Bu süreç zaman alır ama değişim mümkün."
Fiziksel olarak uzaklaşmak
Ayrılmanın sadece sözel olmadığını belirten Gökçeoğlu, "Fiziksel mesafe koymalısınız. Birlikte yaşıyorsanız, ayrı eve taşınmalısınız. Telefon numarasını engelleyin, sosyal medyadan çıkarın" diyor.
Gökçeoğlu, bu adımın en zor kısım olduğunu kabul ediyor. "İçiniz çekecek, geri dönmek isteyeceksiniz. İşte bu noktada destek sisteminiz devreye girmeli."
No contact kuralı
Hiçbir iletişim kurulmaması gerektiğini söyleyen Gökçeoğlu, "No contact altın kuraldır. Ne mesaj, ne arama, ne sosyal medyadan bakma. Tamamen sıfır iletişim" diyor.
Gökçeoğlu, bunun neden önemli olduğunu açıklıyor. "Her iletişim sizi zayıflatır. Partner manipüle eder, 'Değiştim' der, özlem yaratır. Kapıyı tamamen kapamak gerekir."
Yoksunluk sürecini yönetmek
Ayrılık sonrası yoksunluk hissini anlatan Gökçeoğlu, "İlk haftalar en zor. Sanki bir parçanız kopmuş gibi hissedeceksiniz. Bu normal, bağımlılık bırakma süreci" diyor.
Gökçeoğlu, bu dönemde kendine iyi bakmanın önemini vurguluyor. "Sağlıklı yeyin, uyuyun, spor yapın. Kendinizi meşgul edin. Boş zamanlar tehlikelidir, geri dönme isteği tetiklenir."
Tekrar düşmemek
Partnerin geri dönme girişimlerini anlatan Gökçeoğlu, "Toksik partnerler kolayca bırakmaz. 'Özür dilerim', 'Değişeceğim', 'Sen olmazsan yaşayamam' gibi cümlelerle geri çekmeye çalışırlar" diyor.
Gökçeoğlu'na göre, bu vaatlere inanmamak gerekir. "Değişim uzun, zorlu bir terapi süreciyle olur. Sadece sizi kaybetme korkusuyla değişim olmaz. İnanmayın."
Kendinizi yeniden keşfetmek
Ayrılık sonrası iyileşme sürecini anlatan Gökçeoğlu, "Toksik ilişkide kim olduğunuzu unutmuşsunuzdur. Şimdi kendinizi yeniden keşfetme zamanı. Hobileriniz, ilgi alanlarınız, hayalleriniz neydi?" diyor.
Gökçeoğlu, bu sürecin heyecan verici olabileceğini belirtiyor. "Kendinize ait bir hayat kurmak özgürleştiricidir. Yavaş yavaş eskisinden daha güçlü biri olarak çıkarsınız."
Gelecekte sağlıklı ilişkiler
Bir daha toksik ilişkiye düşmemek için önerilerde bulunan Gökçeoğlu, "Kırmızı bayrakları tanımayı öğrenin. İlişkinin başında partner çok hızlı ilerliyor, aşırı ilgi gösteriyor, sizi izole etmeye çalışıyorsa, bunlar uyarılar" diyor.
Son tavsiyesi güçlü: "Kendinizi seven, saygı duyan birini bekleyin. Toksik ilişkiden sonra yalnızlık korkusuyla hemen yeni ilişkiye girmeyin. Önce iyileşin. Değerinizi bilin. Sağlıklı sevgi mümkün, onu hak ediyorsunuz."