Daha önce 10, 20 ve 50 TL'lik banknotların ATM'lerden kademeli olarak kaldırılmasıyla başlayan süreç, şimdi 100 TL'lik banknotların da sistem dışı kalmasıyla kritik bir noktaya ulaştı. Eski Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı Şenol Babuşçu'nun da doğruladığı bu uygulama, nakit taşıma ve ATM doldurma maliyetlerini düşürmeyi hedeflese de, günlük alışverişlerde vatandaşın işini zorlaştırıyor.

Piyasada 200 TL'lik banknotun alım gücünün 4 dolar seviyelerine kadar gerilemesi, nakit dolaşımında ciddi bir tıkanıklık yaratıyor. Uzmanlar, ATM'lerdeki bu dar boğazın ancak daha yüksek kupürlü 500 ve 1000 TL'lik banknotların tedavüle girmesiyle çözülebileceğini vurguluyor.

Turizm sezonunun hareketli geçmesine rağmen Alanya’da da durum pek farklı değil. Artan kira bedelleri, yüksek enerji maliyetleri ve personel giderleri, işletmelerin kârlılığını ciddi oranda baskılıyor. Sektör temsilcileri, yoğun sezona rağmen gelirlerin giderleri karşılamakta zorlandığını belirterek, vergi yüklerinin hafifletilmesi ve düşük faizli finansman desteği taleplerini yineliyor. Uzmanlar, Mayıs ayındaki sınırlı iyileşmeye rağmen, ilk beş aylık tablonun küçük ölçekli esnafın üzerindeki ekonomik baskının sürdüğünü gösterdiğini vurguluyor.

"Bankalar POS cihazı üzerinden yüzde 2 ila 4 arasında komisyon alıyor. Sigarada zaten yüzde 4 olan kar marjımız, bu kesintilerle tamamen ortadan kalkıyor ve esnafımız zarar ediyor. Alırken komisyon serbest, satarken yasak. Ya bize de kartlı satışta komisyon serbestliği tanınsın ya da bankalar tekel ürünlerinden komisyon almayı bıraksın."

YENİ TARİFE DETAYLARI

• 1-20 m³ Arası: 34 TL
• 21-40 m³ Arası: 83,76 TL
• 40 m³ Üzeri: 119,66 TL
• İnsani Su Hakkı (1-5 m³): 16,64 TL

KIRSALDA İNDİRİMLİ DÖNEM KAPANDI

6360 sayılı yasa kapsamında köyden mahalleye dönüşen yerleşim yerlerinde uygulanan indirimli tarife, 31 Aralık 2025 itibarıyla sona erdi. Bu değişiklikle birlikte kırsal mahallelerdeki su fiyatları ilçe merkezleriyle eşitlendi. Öte yandan, şehit yakınları, gaziler, engelli vatandaşlar ve amatör sporcular için sağlanan sosyal destek indirimleri devam ediyor.

Sektör temsilcilerinin paylaştığı son tahminlere göre, yapılacak otomatik ÖTV artışıyla birlikte benzinin litre fiyatında yaklaşık 2,66 TL, motorin grubunda 2,84 TL ve LPG’de ise 1,22 TL düzeyinde bir fiyat yükselişi bekleniyor. Düzce’den Antalya’ya, Alanya’nın tüm ana arterlerinden yerel sokaklarına kadar hissedilecek bu zam dalgası, araç sahiplerinin bütçesini doğrudan etkileyecek gibi görünüyor.

Ekonomik koşullar ve turizmdeki durgunluğun satışları etkilediğini vurgulayan Öztürk, vatandaşın özellikle mangallık ürünlere yöneldiğini belirtti. Sektörde fiyatların normale dönmesiyle hem esnafın hem de tüketicinin nefes alması bekleniyor.

ALESO Başkanı Ali İhsan Özdemir, devletin destek adımlarını değerli bulduklarını vurgularken, yüzde 29’luk tecil faizinin esnafın ödeme gücünü aştığını ifade etti. Esnafın borcunu ödemeye niyetli olduğunu ancak yüksek faiz yükünün bu süreci tıkadığını kaydeden Özdemir, çözümün "faiz" değil "enflasyon güncellemesi" olduğunu savundu.

Özdemir, "Esnafımız borcunu ödemek istiyor ancak yüksek faiz nedeniyle taksitler ödenemez hale geliyor. Talebimiz nettir; ana para korunsun, sadece enflasyon oranında güncelleme yapılsın. Gerçek bir yapılandırma ancak bu şekilde mümkün olur" diyerek çağrısını yineledi.

Resmi hal verilerinde toptan satış fiyatları 17-30 TL bandında seyrederken, perakende fiyatların bu denli yükselmesi vatandaşın alım gücünü derinden etkiliyor. Öyle ki, tezgahlar üzerinde domates ve patlıcan gibi ürünler, patates ve soğandan daha uygun fiyatlarla satılır hale geldi.

Düzenlemenin duyurulmasıyla birlikte Alanya’da hareketli günler yaşanıyor. Yapılandırmadan faydalanmak isteyen binden fazla mükellef, ilk hafta içerisinde SGK ve Vergi Dairesi’ne akın etti. İlçedeki esnaf temsilcileri, borçlu üyelerine bu fırsatı kaçırmamaları ve yapılandırma haklarını bir an önce kullanmaları yönünde çağrıda bulundu.

Alanya Hal Derneği Başkanı Adem Kaya ise sorunun temelinde plansız üretimin yattığını ifade etti. Arz-talep dengesizliği nedeniyle fiyatlarda sert dalgalanmalar yaşandığını belirten Kaya, "Planlı üretim olmadığı sürece fiyat istikrarı sağlanamaz. Fiyat şeffaflığını sağlamak adına günlük hal fiyatlarını internet sitemizden yayınlıyoruz" dedi. Ayrıca, yerli üreticinin en büyük engelinin kontrolsüz ithal muz girişi olduğuna dikkat çeken Kaya, "İthal muz piyasayı baskılıyor ve yerli üreticiye talep azalıyor. Yerli üretimi korumak için kota ve gümrük vergisi gibi düzenlemeler acilen yapılmalı" çağrısında bulundu.

Yüksek maliyetler nedeniyle yerli turistin artık kendi ülkesinde tatil yapamaz hale geldiği ve bütçe dostu yurt dışı rotalarına yöneldiği dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu durumun iç turizm pazarında ciddi bir daralmaya yol açabileceği konusunda uyarıyor. Şehir genelinde, Antalya’nın marka değerini korumak için işletmelerde daha şeffaf ve düzenli fiyat denetimlerinin yapılması gerektiği yüksek sesle dile getiriliyor.

31 AĞUSTOS SON BAŞVURU TARİHİ

5 Haziran 2026 ve öncesindeki kamu borçlarını kapsayan bu düzenlemeden yararlanmak isteyenler için son başvuru tarihi 31 Ağustos 2026 olarak belirlendi. Elektronik ortamdan, posta yoluyla veya doğrudan vergi dairelerinden yapılabilecek başvuruların ardından ilk ödemelerin Eylül 2026’da başlaması planlanıyor. ÖTV ve geçici vergi dışındaki pek çok borç kalemini kapsayan bu fırsat, zor durumdaki mükelleflere nefes aldıracak.

Uçak rötarı veya bagaj teslimindeki gecikmelerin şoförlerin inisiyatifinde olmadığını hatırlatan Akkuş, bu maliyetlerin transfer sektörünü sürdürülemez bir hale getirdiğini belirtti. 60 dakikayı aşan beklemelerdeki 1 haftalık giriş yasağının ise kabul edilemez olduğunu savundu.

Turizmin görünmeyen kahramanları olan şoför esnafının, şehrin misafirlerini ilk karşılayan ve uğurlayan kişiler olduğunu vurgulayan İlçe Başkanı, bu mağduriyetin doğrudan Alanya ekonomisine ve turizm kalitesine yansıdığını ifade etti. Akkuş, yetkililere seslenerek transfer araçlarına özel, makul ve sürdürülebilir bir fiyat tarifesi oluşturulması için acil çağrıda bulundu.

Antalya’daki pazar tezgâhlarında yaşanan ekonomik zorluklar, mutfak alışverişinde yeni bir dönemi başlattı. Temel gıda ürünlerine ulaşmakta güçlük çeken vatandaşlar için birçok pazarcı esnafı, meyve ve sebze satışlarında kredi kartına taksit uygulamasına geçti. Pazardan eli boş dönmemek için borçlanmak zorunda kalan vatandaşlar, gıda alışverişini dahi vadeye yayarak gerçekleştirmeye başladı.

RİSKLER ÖNCEDEN TESPİT EDİLECEK

Web tabanlı olarak çalışacak platform, 150’den fazla kural bazlı vergi analizi ve makine öğrenmesi senaryoları ile mükelleflerin risk skorlarını hesaplayacak. Sistem sadece mükellefin kendi hatalarını değil, ticari ilişki içinde olduğu kişi ve şirketlerden kaynaklanabilecek "karşı taraf risklerini" de analiz ederek kullanıcıyı uyaracak.

DENETİM YERİNE REHBERLİK

Bakan Mehmet Şimşek, uygulamanın amacının "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" olduğunu vurguluyor. Yeni dönemde vergi müfettişleri, hatalarını düzeltmek isteyen mükelleflere rehberlik desteği de sunacak. Şeffaflığı artırması hedeflenen bu sistemle, hem mükelleflerin hatalı işlemlerini erkenden fark etmesi sağlanacak hem de kayıt dışı ekonomiyle çok daha etkin bir şekilde mücadele edilecek.

Tesislerin bakım ve işletme giderlerini karşılamak amacıyla alınan kararla, sahaların saatlik kullanım bedeli 600 TL olarak belirlendi. Ücretsiz olduğu dönemlerde "ilk gelen oynar" sistemiyle keyifli turnuvaların düzenlendiği ve gençlerin spor yapma imkanı bulduğu sahaların paralı hale getirilmesi, bölge halkı arasında tepkilere neden oldu. Vatandaşlar, sporcu yetiştirmek ve şehri tanıtmak amacıyla yapılan tesislerin rant kapısına dönüşmemesi gerektiğini belirterek, kararın tekrar gözden geçirilmesini istiyor.

Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri ise teminat limitlerinde gerçekleşti. Daha önce 250 bin TL’yi aşan borçlar için zorunlu olan teminat şartı, 1 milyon TL seviyesine çekildi. Böylece 1 milyon TL’ye kadar olan borçlar için herhangi bir teminat aranmayacak. Borcun bu limiti aşması durumunda ise sadece aşan kısmın %50'si oranında teminat gösterilmesi yeterli olacak.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Alanya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Ali İhsan Özdemir, düzenlemenin ekonomik süreçten geçen işletmeler için kritik bir destek olduğunun altını çizdi. Özdemir, "Esnafımızın prim ve yapılandırma ödemelerinde zorlandığı bu dönemde, 72 ay vade ve 1 milyon TL teminat sınırı son derece kıymetli bir adım. Bu uygulama işletmelerimizin nakit akışını doğrudan rahatlatacaktır. Borcu bulunan tüm üyelerimizi, vakit kaybetmeden SGK müdürlüklerine başvurarak bu yeni imkanlardan yararlanmaya davet ediyorum" ifadelerini kullandı.

Tüm bayilerde geçerli olan bu artışla birlikte, yeni fiyat skalası da netleşti. Yapılan güncelleme sonrasında JTI grubunun en uygun fiyatlı ürünü 105 TL’ye yükselirken, en pahalı sigara ise 120 TL seviyesine ulaştı.

Sektör temsilcileri, maliyet artışları ve vergi yükleri nedeniyle bu fiyatların kaçınılmaz olduğunu savunurken, vatandaşlar diğer sigara gruplarına da benzer bir artışın gelip gelmeyeceğini merakla bekliyor. Şu an için diğer gruplardan resmi bir açıklama gelmemiş olsa da, beklentiler zam dalgasının devam edeceği yönünde.